 |
 |
Yüzme
İnsanoğlunun yüzme ile tanışmasının tarihi tam olarak bilinmiyor.
Çünkü yüzme ile spor olarak değil yasam için ihtiyaç olarak tanısan
insanoğlunun, M.Ö. 9000 yıllarında yüzdüğü Libya'da bulunan tarihi
bir mağaranın duvarındaki resminden anlaşılıyor. Büyük İskender’in
ve Julius Sezar’ın dönemlerinde iyi birer yüzücü olduğu tahmin
edilirken Plato'nun 'yüzemeyenler eğitimde zayıf kalırlar' dediği
biliniyor.
Japonların ise 2000 yıl önce yüzme yarışları yaptıkları
iddia edilirken bu sporu 1830'lu yıllarda ilk İngilizler modernize
ettiler. İlk modern olimpiyatta yarışmacılar yüzme stili açısından
serbest bırakılırken zamanla stiller arası yarışmalara dönülmüş ve
yüzme son seklini küçük oynamalar dışında 1956 yılında almıştır.
Günümüzde, genel olarak suyun kaldırma kuvvetinden
yararlanarak, el ve ayakların çırpılması yoluyla vücudun su içinde
ilerletilmesine dayanan su sporuna yüzme denir. Kule ve tramplenden
havuza estetik bir hareketle girmeye atlama, havuz içinde iki
takimin belirli kurallar içinde mücadele etmesine sutopu denir.
Birden fazla kadın yüzücünün su içinde müzik esliğinde yaptıkları
hareketlerden oluşan gösteri sporuna "senkronize yüzme" denir.
Dünyada Yüzme
Yüzmenin tarihi insanlık tarihi kadar eskilere dayanır.
Eski Mısır, Sümer ve Hititlerde yüzmenin pek çok çeşidinin bilindiği
ve uygulandığı ortaya bilinir. Eski Roma ve Yunan uygarlıklarında
ise yüzme askeri eğitimle birlikte temel eğitimin bir parçası olarak
uygulandı. Eski Yunan'da yüzme yarışları düzenleniyor, Romalılarda
hamamlardan ayrı olarak yüzme havuzu yaptırıyorlardı. Japonlarda ise
krallık yüzme eğitimini okullarda zorunlu kildi. Suyun birçok canlı
için doğal yasam çevresi olması ve yaşamın suda başladığı
düşünüldüğünde, bilinen en eski çağlardan beri insanların suyla
ilgilenmesi, yüzme ve banyo amaçları ile suyla ilişkide olmaktan
zevk alması ve bu davranışlarına ilişkin bir kültür oluşturmuş
olmasına hayret edilmemelidir.
Hintlilerin dini amaçla oluşturdukları su kültürünün M.Ö.3000
yıllarına kadar uzandığı biliniyorsa da su ile ilgili yasam biçimi
kültürüne ilişkin en iyi korunmuş yapı örnekleri Ege uygarlıklarına
aittir. Bunun yanında Libya çölünde Sori vadisindeki mağara
duvarlarından kazılarak elde edilen resimlerin incelenerek, bugünkü
kurbağalama stilindeki yüzüş seklinin aynısı olduğu gözlenmiştir.
Eski devirlere ait çok sayıda yüzme resimleri, yazılar ve hikâyelere
rastlarız. Pers Atina ve Isparta uygarlıklarının ve kabartma
resimlerinin küçük yastaki çocuklara yüzme öğretilme yoluna
gidildiği yapılan araştırma ve kazılar sonunda öğrenilmiştir. Ayrıca
Yunanlılar küçük yastaki çocuklara yüzme öğretilmesini aile
reislerine zorunlu kılmışlardır. Büyüyen çocuklar hem sağlıklı
oluyorlar hem de askere alınınca orduya büyük fayda sağlıyorlardı.
Yüzme 19.yy. sistemli yarışlar seklini almaya
başladı. İlk açık hava yavuzu 1828'de Liverpool'da yapılırken, ilk
uluslararası yarışma 1837'de Londra'da yapıldı. 1875'de İngiliz
Mathew Webbe, Mans Denizi'ni kurbağalama stili ile yüzerek geçti.
1896 yılında kurulan Londra Metropolitan Yüzme Kulübü, daha sonra
Amatör Yüzme Birliği’ne dönüştü.
ABD'de yüzmenin örgütlü bir spora dönüşmesi 1888'de
Amatör Spor Birliği’nin kurulması ile gerçekleşti. 1896 yılındaki
modern olimpiyatların ilkinde yüzme sporu da yer aldı. Önceleri
sadece erkeklerin katıldığı yarışlara 1912'de ilk kez kadın
yüzücüler de alındı. 1909 yılında Londra'da Uluslararası Amatör
Yüzme Federasyonu (FINA) kuruldu. FINA’ dan dan önce yüzme yarışları
sportif olmaktan çok uzaktı. 200 metre engelli yarışları bir direğe
tırmanmayı, bir dizi kayağın üstünden geçtikten sonra, altından
yüzmeyi içeriyordu.
Senkronize yüzme diğer adıyla su balesi, 1800'lü
yılların sonunda ortaya çıkmış olmasına rağmen uzun yıllar sirk ve
panayırlarda gösteri seklinde sunuldu. 1952 yılında FINA tarafından
tanınarak ayni yıl Helsinki Olimpiyatları’nda "gösteri sporu" olarak
yer aldı. 1973'te ilk kez Senkronize Yüzme Dünya Şampiyonası
yapıldı. 1984te Olimpiyat programına dâhil edildi.
Atlamalarda, bale estetiği, jimnastik estetiği ve yüzme
estetiği bir arada bulunur. Atlama yarışları ilk olarak 19.yy. da
Avrupa'da ortaya çıkmıştır. İlk resmi atlama yarışmaları 1886'da
Almanya, 1889'da İngiltere’de yapılmıştır. 20.yy. basında jimnastik
ve yüzme birleştirilerek modern atlama spor oluşmuş, 1952'de
Olimpiyatlara alınmıştır. Tramplen ve Kule olma üzere iki daldan
oluşur.
|
| |
|
|
 |