 |
      |
 |
Basketbol Oyun Kuralları
2006 Onaylayan FIBA Genel Kurulu Hong Kong,31 Mart 2006 01 Ekim 2006 tarihinden Geçerlidir. Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 2/81 Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 3/81 BASKETBOL OYUN KURALLARI 2006 Haziran 2006 Sayfa 4/81 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ KURAL - OYUN ............................................................................................8 Madde 1 Tanımlar.............................................................................................................................8 İKİNCİ KURAL – SAHA VE DONANIM......................................................................8 Madde 2 Saha………………………….………………………………………………………………….….8 Madde 3 Donanım ...........................................................................................................................13 ÜÇÜNCÜ KURAL – TAKIMLAR ..............................................................................14 Madde 4 Takımlar...........................................................................................................................14 Madde 5 Oyuncular: Sakatlık ........................................................................................................15 Madde 6 Kaptan: Görevleri ve Yetkileri.............................................................................................16 Madde 7 Antrenörler: Görevleri ve Yetkileri .....................................................................................16 DÖRDÜNCÜ KURAL – OYUN DÜZENİ....................................................................18 Madde 8 Oyun süresi, beraberlik ve uzatma periyodları.......................................................................18 Madde 9 Oyunun başlaması ve bir periyodun veya oyunun sonaermesi…...........................................18 Madde 10 Topun statüsü. ..................................................................................................................19 Madde 11 Oyuncunun ve hakemin yeri… ..........................................................................................20 Madde 12 Hava atışı ve topa sahip olma sırası ..................................................................................20 Madde 13 Topla oynama....................................................................................................................21 Madde 14 Topun kontrolü ..................................................................................................................22 Madde 15 Atış hali .............................................................................................................................22 Madde 16 Sayı: Yapılması ve değeri..................................................................................................22 Madde 17 Topun oyuna sokulması ....................................................................................................23 Madde 18 Mola .................................................................................................................................24 Madde 19 Oyuncu değişikliği ..............................................................................................................25 Madde 20 Hükmen yenilgi .................................................................................................................27 Madde 21 Kendiliğinden yenilgi..........................................................................................................27 BEŞİNCİ KURAL - İHLALLER..................................................................................29 Madde 22 İhlaller ...............................................................................................................................29 Madde 23 Saha dışı oyuncu ve saha dışı top ....................................................................................29 Madde 24 Dripling ..............................................................................................................................29 Madde 25 Topla yürüme .....................................................................................................................30 Madde 26 Üç saniye.. .........................................................................................................................31 Madde 27 Yakından savunulan oyuncu ..............................................................................................31 Madde 28 Sekiz saniye .....................................................................................................................31 Madde 29 Yirmidört saniye..................................................................................................................32 Madde 30 Topun geri sahaya dönmesi ...............................................................................................33 Madde 31 Topa ve aksama müdahale ..............................................................................................33 ALTINCI KURAL – FAULLER ...............................................................................36 Madde 32 Fauller...............................................................................................................................36 Madde 33 Temas …........................................................................................................................36 Madde 34 Kişisel faul..........................................................................................................................40 Madde 35 Çift faul ..............................................................................................................................41 Madde 36 Sportmenlikdışı faul ...........................................................................................................41 Madde 37 Diskalifiye edici faul ...........................................................................................................42 Madde 38 Teknik faul ........................................................................................................................43 Madde 39 Kavga...............................................................................................................................44 Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 5/81 YEDİNCİ KURAL – GENEL ŞARTLAR….................................................................46 Madde 40 Oyuncunun beşinci faulü....................................................................................................46 Madde 41 Takım faulleri: Cezası ........................................................................................................46 Madde 42 Özel durumlar ....................................................................................................................46 Madde 43 Serbest atışlar....................................................................................................................47 Madde 44 Düzeltilebilir hatalar............................................................................................................49 SEKİZİNCİ KURAL – HAKEMLER, MASA GÖREVLİLERİ, TEKNİK GÖZLEMCİLER: GÖREVLERİ VE YETKİLERİ 51 Madde 45 Hakemler, masa görevlileri ve teknik gözlemciler ...............................................................51 Madde 46 Başhakem: Görevleri ve yetkileri ........................................................................................51 Madde 47 Hakemler: Görevleri ve yetkileri ........................................................................................52 Madde 48 Sayı görevlisi ve yardımcı sayı görevlisi: Görevleri .............................................................53 Madde 49 Saat (süre) görevlisi: Görevleri ..........................................................................................54 Madde 50 Yirmidört saniye görevlisi: Görevleri ...................................................................................54 A – HAKEM İŞARETLERİ ........................................................................................56 B – SAYI CETVELİ…… ............................................................................................62 C – İTİRAZ HALİNDE İZLENECEK YOL ..................................................................69 D – TAKIMLARIN SINIFLANDIRILMASI ...............................................................70 E - TELEVİZYON (TV) MOLALARI .........................................................................74 Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 6/81 DİYAGRAMLAR Diyagram 1 Oyun Sahası............................................................................................................ 9 Diyagram 2 Kısıtlamalı alan ........................................................................................................ 11 Diyagram 3 İki/üç sayılık atış bölgeleri.............................................................................. 11 Diyagram 4 Hakem masası ve değişiklik sandalyeleri ................................................................ 12 Diyagram 5 Silindir prensibi ........................................................................................................ 36 Diyagram 6 Serbest atış sırasında oyuncuların pozisyonları ..................................................... 48 Diyagram 7 Hakem işaretleri....................................................................................................... 61 Diyagram 8 Sayı cetveli .............................................................................................................. 62 Diyagram 9 Sayı cetvelinin üst bölümü........................................................................................ 63 Diyagram 10 Sayı cetvelinde takımlar ........................................................................................... 64 Diyagram 11 Artan sayılar ............................................................................................................. 67 Diyagram 12 Toplam sayı ............................................................................................................. 68 Diyagram 13 Sayı cetvelinin alt bölümü........................................................................................ 68 Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 7/81 Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 8/81 BİRİNCİ KURAL- OYUN Madde 1 Tanım 1.1 Basketbol oyunu Basketbol, beşer kişiden oluşan iki takım arasında oynanır. Her takımın amacı rakibin sepetine sayı yapmak ve diğer takımın sayı yapmasını engellemeye çalışmaktır. Oyun; hakemler, masa görevlileri ve teknik gözlemci tarafından kontrol edilir. 1.2 Sepet: rakibinin sepeti/rakibinin sepeti Bir takımın hücum ettiği sepet rakibin sepeti, savunduğu sepet, kendi sepetidir. 1.3 Maçın galibi Oyun süresinin sonunda daha fazla sayı yapmış olan takım, maçın galibidir. İKİNCİ KURAL– SAHA VE DONANIM Madde 2 Saha 2.1 Oyun sahası Oyun sahası düz, sert yüzeyli, sınır çizgilerinin iç tarafından ölçüldüğünde 28 m uzunluğunda, 15 m genişliğinde ve engellerden uzak olmalıdır. (Diyagram 1) Ulusal federasyonlar en az 26 m uzunluk ve 14 m genişliğindeki sahaları kendi organize ettiği maçlar için onay yetkisine sahiptir. 2.2 Çizgiler Tüm çizgiler aynı renkte (tercihen beyaz), 5 cm genişliğinde ve net şekilde görülebilir olmalıdır. 2.2.1 Sınır çizgileri Oyun sahası dip çizgiler (oyun sahasının kısa tarafı) ve kenar çizgiler ile (oyun sahasının uzun tarafı) sınırlandırılmıştır. Bu çizgiler oyun sahasına dahil değildir. Oyun sahası, takım sırasında oturanlar da dahil, her türlü engelden en az 2 m uzaklıkta olacaktır. Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 9/ 81 2 m 15 cm 6.25 m 15 m Diyagram 1 – Oyun sahası Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 10/ 81 2.2.2 Orta çizgi, orta daire ve yarım daireler Orta çizgi, kenar çizgilerin orta noktalarından, dip çizgiye paralel çizilecek ve kenar çizgilerden 15 cm dışarı taşacaktır. Orta daire, sahanın ortasına çizilecek ve yarıçapı, dairenin dış kenarından ölçüldüğünde 1.80 m olacaktır. Orta dairenin içi boyanmışsa, kısıtlamalı alanlarla aynı renkte olmalıdır. Yarım daireler her iki sahada çizilecek, yarıçapları dış kenarlarından ölçüldüğünde 1.80 m ve orta noktaları serbest atış çizgisilerinin orta noktası olacaktır. (Diyagram 2) 2.2.3 Serbest atış çizgileri ve kısıtlamalı alanlar Her iki dip çizgiye paralel, birer serbest atış çizgisi çizilecektir. Bu çizgilerin dış kenarları, dip çizgilerin iç kenarından 5.80 m uzaklıkta ve 3.60 m uzunluğunda olacaktır. Orta noktaları iki dip çizginin orta noktalarını birleştiren hayali çizgi üzerinde olacaktır. Kısıtlamalı alanlar; dip çizgiler, serbest atış çizgileri ve dış kenarları dip çizgilerin orta noktalarından 3 m uzaklıkta başlayan ve serbest atış çizgilerinin dış kenarlarında biten çizgiler arasında kalan alanlardır. Kısıtlamalı alan boyunca serbest atış sırasında oyuncuların dizileceği ribaund kulvarları Diyagram 2’de gösterilmiştir. 2.2.4 Üç sayı bölgesi Bir takımın üç sayı bölgesi, (Diyagram 1 ve 3) rakibin sepetine yakın olan ve sınırları aşağıda belirtilen bölge dışında, oyun sahasının tamamıdır. Bu bölge aşağıdaki çizgilerle belirlenmiştir: Dip çizgiden başlayan rakibin sepetinin tam orta noktasının iz düşümününden 6.25 metre uzaklıkta 2 dik, paralel çizgidir. İz düşüm noktasının dip çizginin orta noktasının iç kenarına uzaklığı 1.575 m dir. Paralel çizglierle kesişen, merkezi yukarıda tanımlanan iz düşüm noktası olan ve yarı çapı dıştan 6.25 m olan yarım daire. 2.2.5 Takım sıra bölgeleri Takım sıra bölgeleri, (Diyagram 1) oyun sahasının dışında, hakem masası ve takım sıralarıyla aynı tarafta işaretlenecektir. Her bölge, dip çizgilerden uzanan en az 2 m uzunluğunda bir çizgi ile, orta çizgiden 5 m uzaklıkta ve kenar çizgiye dik açılı, en az 2 m uzunluğunda bir çizgi ile sınırlandırılacaktır. Takım sıra bölgelerinde antrenörler, yardımcı antrenörler, yedek oyuncular ve takım ilgilileri için 14’er oturma yeri bulunmalıdır. Takım sıra bölgelerine 2 m’den daha az mesafede başka kimse bulunmayacaktır. Basketbol Oyun Kuraları 2006 Haziran 2006 Sayfa 11/81 Diyagram 2 – Kısıtlamalı alan Üç sayı çizgisi, üç sayı bölgesine dahil değildir İki sayı bölgesi Hücumun yönü Üç sayı bölgesi Diyagram 3 – İki ve üç sayı bölgeleri Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 12/81 2.3 Hakem masası ve değişiklik sandalyelerinin yerleşimi (Diyagram 4) 1 = Yirmidört saniye operatörü 2 = Saat (süre) görevlisi 3 = Teknik gözlemcir 4 = Sayı görevlisi 5 = Yatdımcı sayı görevlisi Oyun Sahası Takım sıra bölgesi Değişiklik sandalyelerii ⋅ ⋅ Değişiklik sandalyeleri ⋅ ⋅ Takım sıra bölgesi 1 2 3 4 5 Hakem masası Hakem masası ve görevlilerin sandalyeleri bir platforma yerleştirilmelidir. Spiker ve istatistikçiler masanın yan tarafında veya arkasında oturabilir. Diyagram 4 - Hakem masası ve değişiklik sandalyeleri Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 13/ 81 Art. 3 Donanım Bir oyun için aşağıdaki donanım gereklidir: Poto ve pota aksamları: ▬ Arkalıklar ▬ Çember ve fileden oluşan baskıya dayanıklı sepetler ▬ Yastıklar da dahil arkalık desttekleri Toplar Oyun saati Skorbord 24 saniye aygıtı Mola süresinin tutulması için kronometre ya da uygun (görülebilir) bir cihaz İki (2) ayrı, diğerlerinden tamamen farklı ve yüksek sesli korna (Biri süre görevlisi ve sayı görevlisi, diğeri ise 24 saniye görevlisi içindir) Sayı cetveli Oyuncu faul göstergeleri Takım faul göstergeleri Topa sahip olma sırasını gösteren ok Oyun alanı Saha Eşit ve yeterli düzeyde aydınlatma Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 14/ 81
ÜÇÜNCÜ KURAL- TAKIMLAR
Madde 4 Takımlar 4.1 Tanım 4.1.1 Bir takım üyesi, yönetmeliklerdeki düzenlemelere göre (yaş sınırlaması ile ilgili kısıtlamala dahil) bir takımda oynama izinini almışsa, oynamaya uygundur. 4.1.2 Bir oyuncu, oyunun başlamasından önce sayı cetvelinde yer almışsa, diskalifiye edilmediği ve 5 faul almadığı sürece, oynama hakkı olan oyuncudur. 4.1.3 Oyun sırasında şunlar takım üyesidir: Sahada oynayan ve oynama hakkı bulunan oyuncu. Sahada oynamayan ancak oynama hakkı bulunan yedek. 5 faulünü dolduran ve oynama hakkı bulunmayan oyun dışı kalmış oyuncu. 4.1.4 Oyun arasında bütün oyuncular, oynama hakkı olan oyuncular olarak kabul edilir. 4.2 Kural 4.2.1 Takımlar şu şekilde oluşur: Kaptan dahil, oynama hakkı bulunan en fazla 12 oyuncu. Bir antrenör ve eğer varsa bir yardımcı antrenör. Takım sırasında oturan ve özel sorumlulukları olan en fazla 5 kişi (menejer, doktor, fizyoterapist, istatistikçi, çevirmen gibi). 4.2.2 Oyun sırasında her takımdan 5 oyuncu oyun sahasında bulunur, bunlar yedek oyuncularla değiştirilebilir. 4.2.3 Aşağıdaki durumlarda bir yedek, oyuncu ve bir oyuncu yedek konumuna geçer: Hakem, oyuna girmek isteyen yedeği sahaya çağırdığında. Mola veya oyun arasında, oyuna girmek isteyen oyuncu talebini sayı görevlisine ilettiğinde. 4.3 Formalar 4.3.1 Oyuncuların formaları şu şekilde olmalıdır: Önü ve arkası aynı renkte. Tüm oyuncular formalarını şortlarının içine sokacaklardır. Tek parça formalara izin verilir. Yazılı tıbbi rapor olmadıkça, şekli nasıl olursa olsun, formanın içine tişört giyilemez. Rapor alınmışsa, tişört formanın üstüyle aynı renkte olmalıdır. Şortların önü ve arkası aynı aynı renkte olmalıdır, ancak tişörtle aynı renkte olması zorunluluk değildir. Şortla aynı renkte olmak koşuluyla, şorttan daha uzun iç giyimler (tayt) kullanılabilir. Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 15/ 81 4.3.2 Her oyuncu önünde ve arkasında numaralarla belirgin şekilde zıtlık oluşturan forma giyeceklerdir. Numaralar açıkça seçilebilecek ve: Sırttakiler en az (20) cm yüksekliğinde. Öndekiler en az (10) cm yüksekliğinde. Numaralar en az (2) cm genişliğinde. Takımlar 4’ten başlayıp, 15’te biten numaralar kullanacaktır .Ulusal federasyonlar istedikleri taktirde en fazla 2 haneli rakamlara kadar (1-99) izin verme hakkına sahiptir. Aynı takımın oyuncuları, aynı numaraları kullanamaz. Formalarda kullanılacak reklamlar ve logolar numaralardan en az 5 cm uzaklıkta olacaktır. 4.3.3 Takımların en az 2 set formaları olmalı ve: Programda ismi ilk yazılmış olan takım (evsahibi) açık renk (tercihan beyaz) forma giyer. Programda ismi ikinci sırada yazılmış takım (konuk) koyu renk forma giyer. Bununla birlikte iki takım anlaşırsa, bunun tersini uygulayabilirler. 4.4 Diğer donanım 4.4.1 Oyuncuların kullanacağı donanımlar, oyuna uygun olmalıdır. Oyuncunun boyunu uzatmaya dönük veya kendisine haksız avantaj sağlayacağı malzemeler kullanmasına izin verilmez. 4.4.2 Oyuncular diğerlerine zarar verebilecek şeyler giyemezler, bulunduramazlar. Aşağıdakilere izin verilmez: ▬ Parmak, el, bilek ya da ön kol koruyucuları, yumuşak kaplamalı olsa dahi deri, plastik, metal ya da diğer sert maddelerden yapılmış destek ya da ateller. ▬ Kesmeye veya deriyi yüzmeye neden olabilecek nesneler (tırnaklar kesili olmalı). ▬ Şapka, bere, saç aksesuarları ve takılar. Aşağıdakilere izin verilir: ▬ Diğer oyunculara zarar vermeyecek şekilde kaplanmış omuz, üst kol, uyluk ya da alt bacak koruyucu destekleri. ▬ Uygun şekilde imal edilmişse, dizlik. ▬ Sert malzemeden yapılmış olsa bile sakat burun için koruyucu. ▬ Diğer oyuncular için tehlike yaratmayacak gözlük. ▬ En fazla 5 cm genişliğinde tek renkli, aşındırıcı olmayan kumaş, yumuşak plastik veya kauçıktan yapılmış saç bandı. 4.4.3 Kurallarda belirtilmemiş maddelerin kullanımı, FIBA Teknik Komisyonu’nun onayına bağlıdır.
Madde 5 Oyuncular: Sakatlık 5.1 Oyuncunun sakatlığı halinde, hakemler oyunu durdurabilirler. 5.2 Sakatlık meydana geldiğinde top canlıysa, hakemler oyun tamamlanana kadar, yani topu kontrolünde bulunduran takım sayı için şut atana, topun kontrolünü kaybedene, oyunu yavaşlatana veya top ölene kadar düdük çalmayacaklardır. Bununla birlikte, acil müdahale gerektiren durumlarda hakemler oyuncuyu korumak için oyunu derhal durdurabilirler. Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 16/ 81 5.3 Sakatlanan oyuncu derhal devam edemiyorsa (yaklaşık 15 saniye) veya tedavi görürse bu oyuncu değiştirilir veya takımın yedek oyuncusu yoksa, oyuna 5’ten az oyuncu ile devam eder. (Böyle bir durumda sakatlanan oyuncu iyileşirse 5. oyuncu olarak sahaya dönebilir) 5.4 Antrenör, antrenör yardımcıları, yedekler ve takım ilgilileri sakatlık durumunda sakatlanan oyuncuya yardım etmek amacıyla, hakemden izin alarak sahaya girebilirler. 5.5 Doktora göre, sakatlanan oyuncuya acil müdahale gerekiyorsa, doktor hakemden izin almadan sahaya girebilir. 5.6 Oyun sırasında kanaması veya açık yarası olan oyuncu değiştirilmelidir. Bu oyuncu ancak kanaması durdurulduktan ve yarası tümüyle güvenli şekilde kapatıldıktan sonra oyun sahasına dönebilir. Sakatalanan veya kanaması, açık yarası olan oyuncu mola sırasında iyleşmişse mola hangi takım tarafından alınırsa alınsın, sayı görevlisinin oyuncu değişikliği işaretini verene kadar oyun sahasına dönebilir. 5.7 Antrenör tarafından ilk 5’te ismi olan oyuncu oyun başlamadan sakatlanırsa, değiştirilebilir. Bu taktirde, diğer takım da, eğer arzu ediyorsa, rakip takımdan sakatlandığı için değiştirilen oyuncu sayısında, değişiklik yapabilir. Madde 6 Kaptan: Görevleri ve yetkileri 6.1 Kaptan, oyun sahasında takımını temsil eden oyuncudur. Oyun sırasında sadece top ölü ve oyun saati durmuşken, saygılı tavırla olmak koşuluyla bilgi almak için hakemlerle iletişim kurabilir. 6.2 Eğer bir takım maçın sonucuna itiraz ediyorsa, kaptan oyun sonunda derhal sayı cetvelindeki “itiraz durumunda kaptanın imzası” bölümünü imzalayarak başhakemi durumdan haberdar edecektir. Madde 7 Antrenörler: Görevleri ve yetkileri 7.1 Oyunun programda gözüken başlama saatinden en az 20 dakika önce, her antrenör veya temsilcisi sayı görevlisine oynayacak oyuncuları, numaralarını, antrenör ve yardımcısının isimlerini içeren bir liste verecektir. Sayı cetvelinde ismi bulunan oyuncular veya diğerleri, oyun başladıktan sonra da gelseler, oynayabilirler (oyuncular) ya da görevlerini yapabilirler. (antrenörler ve takım ilgilileri) 7.2 Oyunun başlamasına en az 10 dakika kala, her iki antrenör, sayı cetvelini imzalamak suretiyle, oyuncuların isim ve numaralarının, antrenörlerin ve takım üyelerinin isimlerinin doğruluğunu onaylayacaktır. Aynı zamanda oyuna başlayacak ilk 5 oyuncuyu da işaretleyecektir. Bu işlemi ilk olarak “A” takımı antrenörü yapacaktır. 7.3 Sadece antrenör, yardımcı antrenör, yedek oyuncular ve takım üyeleri takım sıra bölgelerinde bulunabilirler. Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 17/ 81 7.4 Antrenör ve yardımcı antrenör oyun sırasında istatistiki bilgi almak için sadece top ölü ve oyun saati durmuşken hakem masasına gidebilirler. 7.5 Oyun sırasında sadece antrenör ayakta durabilir. Takım sıra bölgesinde bulunmak koşuluyla oyun sırasında oyuncularına direktif verebilir. 7.6 Yardımcı antrenör varsa, ismi oyun başlamadan önce sayı cetveline yazılmalıdır. (imza atması şart değil). Antrenör herhangi bir nedenle devam edemeyecekse, yardımcı antrenör bu durumda sayı cetvelini imzalayarak o’nun bütün görevlerini ve yetkilerini üstlenir. 7.7 Kaptan oyun sahasından çıkarken, antrenör oyun sahasında o’nun yerine kaptanlık görevini üstlenen oyuncunun numarasını hakemlere bildirecektir. 7.8 Antrenör yoksa veya devam edemiyorsa ve sayı cetveline ismi yazılmış yardımcı antrenör bulunmuyorsa (veya o da devam edemiyorsa) kaptan antrenörün görev ve yetkilerini üstlenir. Kaptan oyun sahasını terk etmiş olsa dahi, antrenörlük görevini sürdürebilir ancak diskalifiye veya sakatlık nedeniyle salonda bulunamayacaksa, yardımcısı kaptanın yerine antrenörlük görevini sürdürür. 7.9 Serbest atışları kullanacak oyuncu kurallarla belirlenmemişse, kendi takımından serbest atışları yapacak oyuncuyu antrenör seçer. Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 18/ 81 DÖRDÜNCÜ KURAL – OYUN DÜZENİ Madde 8 Oyun süresi, beraberlik ve uzatma periyodları 8.1 Oyun, her biri on (10) dakikalık, dört (4) periyoddan oluşur. 8.2 Birinci ile ikinci, üçüncü ile dördüncü ve her uzatma periyodundan önce iki (2) dakikalık ara verilir. 8.3 İkinci periyoddan sonra onbeş (15) dakikalık ara verilir. 8.4 Oyunun programda ilan edilen başlama saatinden önce yirmi (20) dakikalık süre, oyun arasıdır. 8.5 Oyun arası şu durumlarda başlar: Oyunun programda ilan edilmiş başlama saatinden yirmi (20) dakika önce. Oyun saati bir periyodun bittiğini belirten sesli işaret verdiğinde. 8.6 Oyun arası şu durumlarda sona erer: Birinci periyodun başında, top hava atışından sonra hava atışına katılanlardan biri tarafından legal olarak temas edildiğinde. Diğer bütün periyodlarda top dışardan oyuna sokulduktan sonra oyun sahasındaki ilk oyuncuya temas ettiğinde. 8.7 Dördüncü periyodun sonunda skorda eşitlik varsa, oyun eşitlik bozulana kadar beşer (5’er) dakikalık uzatma periyodları ile devam eder. 8.8 Herhangi bir periyodun sona erdiğini belirten sesli işaretten hemen önce veya sesli işaretle birlikte serbest atışı gerektiren faul kararı verilmişse, fauller kullandırılır. 8.9 Yukarıdaki maddede belirtilen serbest atış(lar)ın sonucunda uzatma periyodu oynanması gerekiyorsa; oyun süresinin bitiminden sonra verilen fauller oyun arasında olmuş kabul edilecek ve uzatma periyodunun başlamasından önce uygulanacaktır. Madde 9 Bir periyodun veya oyunun başlaması ve sona ermesi 9.1 Birinci periyod top hava atışına katılanlardan biri tarafından legal olarak temas edildiğinde başlar. 9.2 Diğer bütün periyodlar top dışardan oyuna sokulduktan sonra oyun sahasındaki ilk oyuncuya temas ettiğinde başlar. 9.3 Takımlardan biri oyun sahasında beş (5) oyuncu ile oynamaya hazır değilse, oyun başlamaz. 9.4 Programda ismi ilk yazılan takım (evsahibi) oyun sahasına hakem masası tarafından bakılırken, hakem masasının sol tarafındaki kendi takım sırasını ve sepeti alır. Bununla birlikte, iki takım anlaşırsa takım sırasını veya sepeti veya her ikisini birden değiştirebilir. Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 19/81 9.5 Birinci ve üçüncü periyodlardan önce takımlar rakip takımın sepetinin bulunduğu yarı oyun sahasında ısınma hakkına sahiptir. 9.6 İkinci yarı başlarken, takımlar sepetleri değiştirir. 9.7 Bütün uzatma periyodlarında takımlar dördüncü periyoddaki aynı sepetlere hücum etmeye ve savunmaya devam ederler. 9.8 Bir periyod, uzatma periyodu veya oyun oyun saati sürenin bittiğini belirten sesli işaret verdiğinde sona erer. Madde 10 Topun statüsü 10.1 Top canlı veya ölü olabilir. 10.2 Top şu durumlarda canlanır: Hava atışında top hava atışına katılanlar tarafından legal olarak dokunulduğunda. Serbest atışta hakem topu, serbest atışı kullanacak oyuncuya verdiğinde. Top dışardan oyuna sokulurken,oyuna sokacak oyuncu topu topu oyuna sokma noktasında eline aldığında. 10.3 Top şu durumlarda ölür: Sahadan veya serbest atıştan sayı yapıldığında. Top canlı iken hakemlerden biri düdük çaldığında. Serbest atışta topun çemberden geçmeyeceği belli ise ve atıştan sonra: ▬ Başka serbest atış(lar) varsa ▬ Başka bir ceza (serbest atış) ve/veya topu oyuna sokma hakkı uygulanacaksa. Oyun saatinin bir periyodun sona erdiğini belirten sesli işareti gelirse. Top bir takımın kontrolünde iken 24 saniye aygıtı sesli işaret verirse. Sayı için atılan topta top havada iken, herhangi bir takımın oyuncusu aşağıdaki durumlardan sonra topa dokunursa: ▬ Hakemlerden biri düdük çaldığında. ▬ Bir periyodun sona erdiğini belirten oyun saatinin sesli işareti geldiğinde. ▬ 24 saniye aygıtı sesli işaret verdiğinde. 10.4 Aşağıdaki durumlarda top ölmez ve sayı sayılır: Sayı için atılan topta, top havada ise ve: ▬ Hakemlerden biri düdük çalmışsa. ▬ Oyun saatinin bir periyodun sona erdiğini belirten sesli işareti gelirse. ▬ 24 saniye aygıtı sesli işaret verirse. Serbest atış sırasında, top havadayken hakem serbest atışı kullanan oyuncunun yaptığı hariç, ihlal için düdük çalarsa. Topu kontrolünde bulunduran rakip takımın bir oyuncusu atış halinde iken bir oyuncu ona faul yapar ve atış halindeki oyuncu faulden önce başlamış olduğu hareketin devamında şutunu tamamlarsa. Hakem düdüğünü çaldıktan sonra tamamen yeni bir atış hali oluşmuşsa sayı sayılmaz. Eğer atış halindeki oyuncunun hareketinin devamında, bir periyodun bitimini belirten sesli işaret veya 24 saniye aygıtı sesli işareti gelirse sayı sayılmaz. Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 20/81 Madde 11 Hakemin ve oyuncunun yeri 11.1 Bir oyuncunun yeri, sahada temas ettiği noktaya göre belirlenir. Oyuncu sıçradığında, en son temas ettiği yerde olduğu kabul edilir. Sınır çizgileri, orta çizgi, üç sayı çizgisi, serbest atış çizgisi ve kısıtlamalı alanaı belirleyen çizgiler buna dahildir. 11.2 Top bir hakeme temas ettiğinde, hakemin bulunduğu zemine temas etmiş kabul edilir. Madde 12 Hava atışı ve topa sahip olma sırası 12.1 Tanım 12.1.1 Hava atışı, birinci periyodun başında oyunun başlaması için başhakemin orta dairede herhangi iki rakip oyuncu arasında topu havaya atmasıdır. 12.1.2 Tutulmuş top, rakip takımlardan bir veya daha fazla oyuncunın bir ya da iki elle sıkıca, sertliğe başvurmaksızın topun kontrolüne olanak vermeyecek şekilde topun üzerinde olduğunda oluşur. 12.2 Uygulama 12.2.1 Hava atışına katılacak oyuncular, ayakları orta dairenin kendi takım sepetlerine yakın olan yarısının içine olmak üzere, bir ayağı orta çizgiye yakın olarak bulunacaklardır. 12.2.2 Dairenin çevresinde yan yana dizilen aynı takım oyuncuları, rakip oyuncu aralarına girmek istediğinde, buna izin vermek zorundadır. 12.2.3 Daha sonra başhakem topu iki rakip oyuncu arasında, yukarı doğru (dik olarak) sıçradıklarında yetişemeyecekleri bir yüksekliğe atacaktır. 12.2.4 Top, erişebileceği en üst noktaya ulaştıktan sonra, sıçrayan oyuncuların biri veya her ikisi tarafından eliyle (elleriyle) çelinmelidir. 12.2.5 Top legal olarak çelinene kadar, hava atışına katılanlar sıçrama yerlerini terk edemezler. 12.2.6 Hava atışına katılan oyuncular, top diğer oyunculara veya zemine temas edene kadar topu tutamazlar veya iki kezden fazla dokunamazlar. 12.2.7 Hava atışına katılan oyuncular topa dokunamamışlarsa, hava atışı tekrar edilir. 12.2.8 Top sıçrayan oyuncular tarafından dokunulana kadar, dairenin etrafında dizilmiş olan oyuncuların vücutlarının herhangi bir kısmı orta daireyi geçemez. Madde 12.2.1, 12.2.4, 12.2.5, 12.2.6 ve 12.2.8’ uyulmaması ihlaldir. 12.3 Hava atışı durumları Şu durumlarda hava atışı durumu doğar: Tutulmuş top kararı verildiğinde. Top sınır çizgileri dışına çıktığında hakemler en son dokunan oyuncu konusunda kararsızlarsa veya farklı görüştelerse. Tek veya son serbest atışta sayı olmamış ve her iki takımdan oyuncular ihlal yaparlarsa. Top sepetle arkalık arasına sıkıştığında (serbest atışlar arası hariç) Top hiçbir takımın kontrolünde değilken ve hiçbir takımın topu oyuna sokma hakkı yokken top ölürse. Her iki takıma verilen eşit cezaların birbirini götürmesi sonucu uygulanacak faul cezası kalmamış ve verilen ilk faul veya ihlal kararından önce top hiçbir takımın kontrolünde değilse. Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 21/81 Birinci periyod hariç, diğer bütün periyodların başlaması için. 12.4 Topa sahip olma sırası 12.4.1 Topa sahip olma sırası, hava atışını gerektiren durumlarda topun sınır çizgileri dışından oyuna sokularak topun canlanmasıdır. 12.4.2 Hava atışı durumu doğduğunda, takımlar sırayla hava atışını gerektiren pozisyonun olduğu yere en yakın sınır çizgisi dışından topu oyuna sokar. 12.4.3 Birinci periyodu başlatan, oyun sahasında yapılan hava atışından sonra topun kontrolünü kazanmamış olan takım, topa ilk sahip olma sırasını alır. 12.4.4 Daha sonraki periyodlarda topa sahip olma sırası olan takım, topu hakem masasının karşı tarafındaki kenar çizgisinin orta noktasından oyuna sokar. 12.4.5 Topa sahip olma sırası: Top, oyuna sokacak oyuncuya hakem tarafından verildiğinde başlar. Şu durumlarda ise sona erer: ▬ Top oyun sahasındaki ilk oyuncuya temas ettiğinde. ▬ Topu oyuna sokan takım bir ihlal yaptığında. ▬ Canlı bir top sepetle arkalık arasına sıkıştığında. 12.4.6 Bir sonraki topu oyuna sokma hakkı olan takım, okun rakip takımın sepetine yönlendirilmesi ile belirlenir. Topu oyuna sokma işlemi tamamlanmasıyla, derhal okun yönü değiştirilir. 12.4.7 Topa sahip olma sırasına göre topu oyuna sokması gereken takım bir ihlal yaptığında o takım, sırasını kaybeder. Böyle bir durumda ok yönü derhal değiştirilir ve bir sonraki hava atışını gerektiren durumda, ihlali yapanın rakibinin topu oyuna sokacağı belirlenir. Daha sonra ihlali yapan takımın rakibi, topu oyuna sokma işlemini yerine getirir. (Topu oyuna sokma sırasına göre değil) 12.4.8 Takımlardan biri, Birinci periyod hariç, diğer periyodların başlamasından önce, veya Topu oyuna sokma sırasına göre top oyuna sokulurken, faul yaparsa, topa sahip olma sırası (ok yönü) değişmez. Bir periyodun başlangıcında top oyuna sokacak oyuncuya verildikten sonra ancak top oyun sahasındaki herhangi bir oyuncuya temas etmeden önce bir faul kararı verilirse, faul oyun süresinde yapılmış kabul edilir ve cezası ona göre uygulanır. . Madde 13 Topla oynama 13.1 Tanım Oyun sırasında, top sadece elle (ellerle) oynanabilir ve kurallar çerçevesinde herhangi bir yöne pas verilebilir, (şut)atılabilir, tiplenebilir, yuvarlanabilir ve dripling yapılabilir. 13.2 Kural 13.2.1 Topla koşmak, bilerek bacağın herhangi bir yeri ile vurmak veya bloke etmek, yumrukla vurmak ihlaldir. Topun istem dışı ayağa çarpması ihlal değildir. Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 22/81 13.2.2 Sepete alttan el sokarak pas veya ribaund sırasında topa temas etmek ihlaldir. Madde 13.2’e uyulmaması ihlaldir. Madde 14 Topun kontrolü 14.1 Bir takımın top kontrolü, o takımdan bir oyuncu canlı bir topu tuttuğu veya dripling yaptığı zaman başlar. 14.2 Topun kontrolü şu durumlarda devam eder: Top o takımdan bir oyuncunun kontrolünde olduğunda. Top o takımın oyuncuları arasında paslaşıldığında. 14.3 Topun kontrolü şu durumlarda sona erer: Rakip oyuncu topun kontrolünü eline geçirdiğinde. Top öldüğünde. Top oyuncunun elini serbest atış da dahil, şut için terk ettiğinde. Madde 15 Atış halindeki oyuncu 15.1 Şut, sahadan veya serbest atışta, topun oyuncu tarafından tutulması ve daha sonra rakibin sepetine doğru atılmasıdır. Tipleme, topun el(ler) ile rakinbin sepetine yönlendirilmesidir. Smaç, topun bir veya iki el ile rakibin sepetinin içine, aşağıya doğru zorlanarak atılmasıdır. Tipleme ve smaç, sahadan yapılan atış kabul edilir. 15.2 Atış hali: Oyuncu süreğen hareketine başladığında, topu elinden çıkarmadan önce ve hakemin yargısına göre rakibin sepetine şut, smaç veya tipleyerek sayı yapmaya yönelik hareketiyle başlar. Top oyuncunun elini terk ettiğinde atış hali sona erer, ancak oyuncu havada ise iki ayağı ile yere temas edene kadar atış halinin sürdüğü kabul edilir. Sayı girişimindeki oyuncunun kolu, sayı yapmasının engellenmesi amacıyla rakibi tarafından tutulabilir. Böyle bir durumda oyuncunun atış halinde kabul edilmesi için topu elinden çıkarması şart değildir. Legal olarak atılan adım sayısı ile aıiş hali arasında ilişki yoktur. 15.3 Atış hali için süreğen hareket: Atışa hazırlanan oyuncunun topu eliyle tuttuğunda ve genellikle yukarı doğru hareketiyle başlar. Sahadan şut girişiminde kol veya vücut hareketlerini de kapsar. Top oyuncunun elini(ellerini) terk ettiğinde veya tamamen yeni bir hareket yapılmışsa, Atış hali sona erer. Madde 16 Sayı: Yapılması ve değeri 16.1 Tanım 16.1.1 Canlı bir top sepete üstten girer ve filenin içinde kalır veya fileden geçerse sayı yapılmış olur. Basketbol Oyun Kuralları 2006 Haziran 2006 Sayfa 23/81 16.1.2 Topun küçük bir kısmı çemberin içinde ve çemberin üst hizasının altında ise, top çemberden geçmiş kabul edilir. 16.2 Kural 16.2.1 Sayılar, top takımın hücum ettiği rakibin sepetinden geçtiğinde şu şekilde kaydedilir: Serbest atıştan yapılırsa bir (1) sayı, İki sayılık bölgeden yapılırsa iki (2) sayı. Üç sayı bölgesinden yapılırsa üç (3) sayı. Sonuncu veya tek serbest atışta top çembere çarptıktan sonra bu topa hücum veya savunma oyuncusu kurallara uygun temas eder ve top çemberden geçerse, 2 sayı. 16.2.2 Bir oyuncu istem dışı, topun kendi takım sepetinden geçmesine neden olursa, rakip takımın hanesine iki (2) sayı olarak işlenir ve rakip takımın oyun sahasındaki kaptanına kaydedilir. 16.2.3 Bir oyuncu topu bilerek kendi takım sepetine atar ve top çemberden geçerse, bu bir ihlaldir ve sayı geçerli sayılmaz. 16.2.4 Bir oyuncu topun sepete alttan girmesine neden olursa, bu bir ihlaldir. Madde 17 Topun oyuna sokulması 17.1 Tanım 17.1.1 Top saha dışından topu oyuna sokacak oyuncu tarafından oyun sahasına pas olarak atıldığında, top oyuna sokulmuş olur. 17.2 Uygulama 17.2.1 Hakem topu oyuna sokacak oyuncuya vermeli veya alabileceğ bir yere koymalıdır. Hakem şu koşullarda pas verebilir veya yere çarptırarak atabilir: : Hakem topu oyuna sokacak oyuncudan, 4 metreden fazla uzak olmamalı. Topu oyuna sokacak oyuncu, hakemin kendisine gösterdiği doğru yerde olmalı. 17.2.2 Topu oyuna sokacak oyuncu, arkalığın tam arkası hariç, kurala aykırılığın olduğu veya oyunun durduğu yere en yakın, hakem tarafından kendisine gösterilen noktadan topu oyuna sokacaktır. 17.2.3 Sadece aşağıda belirtilen durumlarda top hakem masasının karşı tarafındaki kenar çizgisinin orta noktasından sokulur: • Birinci periyod hariç tüm periyod başlangıçlarında, • Teknik, sportmenlik dışı veya diskalifiye edici faullerden doğan serbest atışlardan sonra, |